Lehen astea: errutina berria lasaitasunez ikasteko garaia
Lehen lerrokatzailea jartzean, ilusioa eta zalantzak batera ager daitezke. Litekeena da mingainak beste leku bat bilatzea, hortz batzuk sentikorrago egotea edo aparatua kentzea espero baino zailagoa izatea. Sentsazio berriak izateak ez du berez arazo bat dagoela esan nahi. Hasierako helburua eguneroko errutina ikastea da, eta ohiko moldatze sentsazioak laguntza behar duen arazo batetik bereiztea.
Kontsultatik irten aurretik, jarri eta kendu lerrokatzaileak zure eskuekin, taldearen aurrean. Beste norbait nola aritzen den ikustea lagungarria da, baina ez du zure praktika ordezkatzen. Ispilu batekin eta presarik gabe, egiaztatu zein aparatu dagokion goiko arkuari eta zein behekoari. Ikasi fasearen zenbakia non agertzen den, eta gorde erabilera jarraibideak erraz aurkitzeko moduan.
Lerrokatzaile bidezko ortodontziak plan pertsonalizatua behar du. Lagun batek erabiltzen duen ordutegia, sare sozialetako aholku bat edo kutxan agertzen den zenbakia ez dira zure pauta aldatzeko arrazoi. Dental Divina Pastoran, Antsoainen, moldatze garaiko galderak kontsultan azal ditzakezu. Idatzita eramateak laguntzen du gero etxean garrantzitsu bihurtzen diren xehetasunak ez ahazten: bazkari luze batean nola antolatu edo aparatua galtzen bada nori deitu, adibidez.
Presioa eta mina: bilakaerari erreparatu
Lerrokatzaileek hortzak pixkanaka mugitzeko indarrak aplikatzen dituzte. Hasieran presioa senti dezakezu, eta murtxikatzea deserosoagoa izan daiteke. Pertsona guztiek ez dute intentsitate bera nabaritzen; pertsona berak ere ez du zertan sentsazio bera izan aparatu aldaketa guztietan. Min handiagoa izateak ez du esan nahi tratamendua hobeto doanik. Eroso egoteak ere ez du esan nahi aparatua lanean ari ez denik.
Erreparatu ondoeza gutxitzen ari den eta eguneroko jarduerak egitea uzten dizun. Hortz askotan presio arina sentitzea eta hortz bakarrean min bizia izatea ez dira gauza bera. Mina handitzen bada, berez agertzen bada, lo egitea eragozten badizu edo hanturarekin batera badator, eskatu orientazioa. Txantxarra, pitzadura edo hortzoi arazo bat ezin dira automatikoki ortodontziari egotzi.
Lehen egunetan, eroso murtxika ditzakezun elikagaiak aukeratu eta zati txikitan moztu. Ez da beharrezkoa zure dieta alferrik mugatzea edo egun guztiak edari hutsekin pasatzea. Mina arintzeko botikaren bat behar baduzu, galdetu zure osasunerako eta hartzen dituzun gainerako sendagaiekin zein den egokia. Ez aldatu dosia zeure kabuz. Taldeari azaldu noiz hasi zen ondoeza, non sentitzen duzun eta ahoa ixtean edo aparatua kentzean aldatzen den.
Aparatua jartzen eta kentzen ikasi, behartu gabe
Eskuak garbitu, eta erabili aparatua erortzen bada berreskuratu ahal izango duzun leku bat. Egiaztatu hortzetan ez dela janari hondarrik geratu eta lerrokatzaileak ez duela zikinkeria ikusgarririk. Taldeak erakutsitako moduan jarri, presioa kontrolatuz eta banatuz. Indarrez hozka egiteak ez du gaizki kokatutako aparatua zuzentzen; oker orientatuta dagoela edo beste fase batekoa dela ezkutatu dezake.
Kentzeko, muturrak pixkanaka askatzea lagungarria izaten da, aurrealdetik bakarrik tira egin beharrean. Hortz batzuetan itsatsitako erliebe txikiek, atatxeek, maniobra zailagoa dela iradoki dezakete hasieran. Ez erabili metalezko tresnarik, etxeko pintzarik edo azazkalak modu bortitzean. Eskuetako mugikortasun arazoak badituzu, azaldu kontsultan. Erabilera egokia zure trebetasunera eta beharretara egokitu behar da.
Aparatua kendu ondoren, begiratu kaxan sartu aurretik. Pitzadura bat, tolestutako ertza edo itxura deformatua ikusten baduzu, galdetu zer egin. Ez konpondu kolarekin eta ez berotu forma aldatzeko. Aparatua trabatuta geratzen bada eta erakutsitako teknikarekin ezin baduzu kendu, deitu taldeari. Behin eta berriz tira egiteak lesioa sor dezake. Kontsultan kentzea lasai praktikatzeak lehen gaueko beldur asko arintzen ditu.
Erabilera denbora eguneroko bizitzan antolatu
Zure jarraibideek zehaztu behar dituzte eguneko erabilera denbora eta aparatua aldatzeko data. Lerrokatzaileak luzaroan erabiltzeko dira; jateko eta higienea egiteko kentzen dira, emandako pautaren arabera. Informazio orokor batek ez du erabakitzen fasez aldatu behar duzun, egungo jokoa luzatu behar duzun edo aurrekora itzuli behar duzun. Erabaki horiek benetako doikuntzarekin eta tratamenduaren bilakaerarekin lotuta daude.
- Lehen astean, aparatua kentzen duzun uneak idaztea lagungarria izan daiteke.
- Gosaria, hainbat kafe eta otorduen arteko mokaduak batuta, uste baino denbora gehiago pasa daiteke aparaturik gabe.
- Otorduak antolatzeak eta etxetik irten aurretik eskuila prestatzeak pauta betetzea errazten dute.
- Alarma bat oroigarri izan daiteke, baina ez da beharrezkoa egun guztia telefonoari begira egotea edo errutina azterketa baten moduan bizitzea.
Aurreikusitakoa baino ordu gehiago egon bazara lerrokatzaileak erabili gabe, azaldu zer gertatu den. Ez egin salto hurrengo jokora eta ez gehitu gomarik denbora hori konpentsatzeko. Lan txanda berri bat, bidaia edo ustekabeko bazkari luze bat antolaketa arazoak izan daitezke; ez duzu ezkutatu behar lotsagatik. Taldeak zure eguna nolakoa den jakiteak irtenbide praktikoagoak bilatzen laguntzen du.
Otorduak eta edariak: aparatuak atseden segurua behar du
Jateko kendu lerrokatzaileak, zure profesionalak berariaz bestelako agindurik eman ez badizu. Haiekin murtxikatzeak materiala kaltetu eta janari hondarrak harrapatuta utz ditzake. Jarri zuzenean kaxan. Paperezko ezpainzapi batean biltzea erraza da une horretan, baina mahaitik jasotzean zakarrontzira botatzeko arriskua handitzen du. Ez utzi jantokiko erretiluan, poltsikoan babesik gabe edo komunean azalera zikin baten gainean.
Aparatua jantzita duzunean, azukrerik gabeko ura eta tenperatura egokia aukera sinplea dira. Edari beroek materiala alda dezakete. Edari azukredunak edo azidoak hortzen eta plastikoaren artean gera daitezke. Edari bat gardena izateak ez du esan nahi hortzentzat kalterik ez duenik. Kafea, freskagarriak, ardoa edo kirol edariak hartzean, hortzen osasuna eta aparatuaren garbitasuna biak kontuan hartu behar dira.
Kanpoan jateko, prestatu poltsa txiki bat kaxarekin, eskuilarekin eta gomendatutako hortzarteko garbiketa tresnarekin. Egun jakin batean ez baduzu guztia eskura, galdetu hasieratik nola jokatu egoera horietan. Ez bihurtu konketa falta puntual bat hortzak garbitu gabe ordu luzez estalita eramateko ohitura. Produktu asko erosteak baino gehiago laguntzen du material gutxi eta egokia eskura izateak.
Hortzak ondo garbitu berriz estali aurretik
Lerrokatzaileak kendu ahal izateak higienea errazten du, baina ez ditu txantxarraren eta hortzoi hanturaren arriskuak desagerrarazten. Eskuilak kanpoko aurpegiak, barrukoak eta murtxikatzeko gainazalak garbitu behar ditu. Erreparatu hortzoiarekin dagoen mugari, presio handiegirik egin gabe. Erabili zure adinerako eta beharretarako fluor kantitate egokia duen pasta. Amaitzean, bota sobera dagoena; zure arriskuaren arabera jarraibide zehatzagoak eman ditzakete.
Hortzen arteko garbiketak eskuilak iristen ez diren lekuak zaintzen ditu. Erabili zure tarteetara egokitzen den haria edo hortzarteko eskuila, tamaina handiegia behartu gabe. Hasieran, eskatu erakustaldi bat ispilu aurrean eta egin gero zuk zeuk. Tresna nola heldu eta hortz bakoitzaren inguruan nola mugitu ikusteak azalpen orokor batek baino gehiago lagun dezake.
Haria beti leku berean urratzen bada edo gune batean janaria pilatzen bada, esan taldeari. Atatxeen ingurua ere garbitu behar da, baina ez saiatu haiek leuntzen edo arraspatzen. Odoljarioa, usain iraunkorra edo eguneko zaintzarekin kentzen ez diren metaketak nabaritzen badituzu, eskatu higiene eta prebentzio balorazioa. Aho garbigarri batek ez du plakaren garbiketa mekanikoa ordezkatzen. Ez da beharrezkoa antiseptikoak zeure kabuz gehitzea.
Lerrokatzailearen materiala eta kaxa zaindu
Garbitzeko metodoak zure aparatuarekin bateragarria izan behar du. Jarraitu sistema horretarako emandako aginduak, bai uretarako bai garbiketa produktuetarako. Ur freskoa edo epel leuna eta eskuila egokia errutinaren parte izan daitezke. Ez erabili oso ur beroa, ez sartu ontzi garbigailuan eta ez irakin. Plastikoaren forma aldatzeak doikuntza alda dezake, nahiz eta kanpotik aldaketa handia ez ikusi.
Garbitzaile berezi bat gomendatzen badizute, errespetatu diluzioa eta kontaktu denbora. Produktu gehiago gehitzeak edo denbora luzatzeak ez du emaitza hobea bermatzen. Ez nahasi produktuak. Etxeko lixibak, alkoholak eta urratzaileek gainazala hondatu edo hondarrak utz ditzakete. Hortzetako pasta urratzaile bat ere ez da aparatu guztietarako egokia. Protesientzako edo bitxientzako etxeko aholku bat ez da automatikoki lerrokatzaileentzako baliagarria.
Kaxa ere garbitu eta lehortu behar da bere jarraibideen arabera. Barruan hezetasuna eta hondarrak pilatzen badira, aparatua garbitzeak ez du errutina osoa osatzen. Eraman kaxa beti eskura, eta urrundu aparatuak animaliengandik eta bero iturrietatik. Eguzkitan aparkatutako autoa ez da biltegiratze leku egokia. Lanean ordezko kaxa izatea erabilgarria izan daiteke, baina garrantzitsuena aparatua kentzean beti babes leku bera erabiltzea da.
Hitz egitea, listua eta eguneroko erosotasuna
Soinu batzuen ahoskera aldi batez alda daiteke. Testu labur bat ozen irakurtzeak eta ohiko elkarrizketak egiteak mingaina kontaktu berrira ohitzen laguntzen dute. Ez duzu aparatua kendu behar hitz egiten duzun bakoitzean. Zure lanean dei asko, aurkezpenak edo jendaurreko hitzaldiak egiten badituzu, praktikatu bilera garrantzitsu baten aurretik. Zailtasunak irauten badu, aipatu kontrolean.
Hasieran listu gehiago nabaritu dezakezu; beste batzuek, berriz, lehortasun sentsazioa izaten dute. Ura maiz edatea erosoa izan daiteke. Lehortasuna handia bada, azaldu lehenago ere bazenuen eta zer sendagai hartzen dituzun. Ez erabili etengabe karamelu azukredunak arintzeko. Aparatu berriak ez ditu ahoko sintoma guztiak azaltzen, eta ez du eragotzi behar lehendik zetorren edo luzatzen den arazo bat aztertzea.
Ez da beharrezkoa besteek aparatua nabaritzen duten etengabe egiaztatzea. Aste honetako aldaketa asko zuretzat oso agerikoak izan arren, ingurukoek ez dituzte berdin hautematen. Zure erosotasuna eta errutina dira garrantzitsuak. Sentsazio jakin batek kezka sortzen badizu, deskribatu zehaztasunez: hitz egitean gertatzen den, ahoa lehor dagoenean edo aparatua jarri berritan. Horrek laguntza egokiagoa eskatzeko balio du.
Ertz batek urratzen badu edo doikuntza ez bada ona
Ertz batek mukosa narrita dezake. Bilatu non ukitzen duen eta jarri harremanetan taldearekin zer egin jakiteko. Ez moztu zati handirik eta ez aldatu atatxerik zeure kabuz. Argizaria edo beste baliabide bat erabiltzen erakutsi badizute, jarraitu jarraibide hori. Zauri zabalak, okerrera egiten duten lesioak edo aparatua erabiltzeko ezintasuna baloratu behar dira.
Lerrokatzailea jartzean, egiaztatu jokoa zuzena dela eta mutur bat ez dela tolestu. Presioa sentitzea espero daiteke; hortzaren eta plastikoaren arteko tarte handia, kulunkatzen den aparatua edo sartzen ez den gune bat, ordea, kontsultatzeko arrazoi dira. Argazki argi batek orientazioa erraztu dezake, baina ezin du beti aurrez aurreko azterketa ordezkatu. Ez erabaki doikuntza indarrez zuzentzea.
Atatxe bat askatzen bada, idatzi zein hortzetan nabaritu duzun eta zein lerrokatzaile daramazun. Ez itsatsi ezer etxean. Berriz jarri behar den eta noiz egin erabakitzeko, atatxe horrek planean duen funtzioa hartu behar da kontuan. Gomak ere badaramatzazu, erabili agindutako kokapena eta indarra bakarrik. Gehiago jartzea ez da mugimendua modu seguruan bizkortzeko bidea.
Lehen astearen balantzea kontsultara eraman
Lehen egun hauen ondoren, egin balantze erraz bat: pautatutako erabilera lortu duzun, aparatua eroso jarri eta kentzen duzun, urradura iraunkorrik dagoen eta garbiketako zein urrats kostatzen zaizun. Ez duzu hortz guztien argazkia egunero atera behar. Bi edo hiru ohar zehatzek laguntzen dute bisita kezka nagusietan zentratzen eta zalantzak ez ahazten.
Gorde aurreko jokoak agindu dizuten bezala, bereizita eta zenbakiekin. Arazo baten aurrean erabilgarriak izan daitezke, baina ez aukeratu zure kabuz aurrera edo atzera egitea. Aparatua galdu edo hausten bada, azaldu zein zen eta noiz hasi zinen erabiltzen. Kontsulta orokor baten ordez, datu horiek emateak erantzun zehatzagoa jasotzen laguntzen du.
Ortodontziako kontrolak ez du gainerako hortz zaintza ordezkatzen. Hortzoiak, txantxarra eta lehengo konponketak ere zaindu behar dira. Aurretik bracketekin higiene zailtasunak izan bazenituen, kontatu. Dental Divina Pastoran, Antsoaingo balorazioa prestatzean, zure pauta, fasearen zenbakia eta galderak ekar ditzakezu. Zure lerrokatzaile bidezko tratamenduan, galdera erraz batek ere balio du: ez duzu zalantza handitu arte itxaron behar. Eraman zure kezka zehatzak eta eguneroko erabileran aurkitu dituzun oztopoak. Aparatua aldatzeko erabakia bilakaeraren arabera hartzen da; kutxako egutegiak ez du berez ahoan gertatzen den guztia erakusten.
Lana, ikasketak eta lehen irteerak prestatu
Tratamenduaren lehen astean ez da beharrezkoa agenda osoa bertan behera uztea. Bai, ordea, egunaren une zailenak aurrez identifikatzea. Lanean non garbitu dezakezun ahoa, ikastetxean kaxa non gordeko duzun edo kanpoko otordu batean zer eraman erabakitzeak ustekabe asko saihesten ditu. Prestaketa horrek ez du izan behar material zerrenda luze bat: aparatua seguru gordetzea eta higienea egitea dira oinarriak.
Bilera luze bat edo bidaia bat baduzu, ez pentsatu aparatua egun osoan etxean uztea dela aukera errazena. Azaldu zure pauta eta bilatu otorduetarako tarte errealistak. Ez duzu inguruko guztiei tratamenduaren xehetasunak eman behar, baina konfiantzazko pertsona bati kaxa ez dela zaborra azaltzea erabilgarria izan daiteke. Etxean ere komeni da aparatuak nork jasotzen dituen eta non uzten diren argi izatea.
Bidaiatzeko asmoa baduzu, eraman uneko jokoaren identifikazioa eta harremanetarako datuak. Hurrengo aparatuak edo aurrekoak eraman behar dituzun galdetu zure taldeari, eta gorde bananduta. Ez nahasi goiko eta beheko arkuak edo fase desberdinetako piezak. Kaxa bakoitzaren zenbakia eta noiz erabiltzen hasi zinen idazteak laguntzen du, batez ere etxetik urrun arazo bat gertatzen bada.
Kirola egiten baduzu, galdetu jarduera horrek aho babes berezirik behar duen. Lerrokatzaile bat ez da kolpeen aurkako babesgailuaren ordezko automatikoa. Aparatuaren gardentasunak eta hortzei ondo egokitzeak ez dute kirol babeserako eginkizuna frogatzen. Musika tresna bat jotzen baduzu ere, azaldu zer sentsazio dituzun; aldaketa txiki bat praktikarekin konpon daitekeen edo doikuntza egiaztatu behar den baloratu ahal izango dute.
Egunaren amaieran, prestatu hurrengo goizerako behar duzuna. Kaxa garbi dagoela, eskuila erabilgarri duzula eta erabilera jarraibideak aurkitzen dituzula egiaztatzea minutu gutxiko lana da. Ez bilatu errutina perfektua lehen egunetik. Zure eguneroko bizitzan errepika daitezkeen pauso argiek laguntzen dute tratamenduarekin jarraitzen. Aste honetan kostatu zaizun zerbait hurrengo kontrolean kontatzeak aholku zehatzagoak jasotzeko aukera ematen du.
Lehen egunetako ohiko galderak
Minik ez badut, tratamendua ez al da funtzionatzen ari?
Minaren intentsitatea ez da hortz mugimenduaren neurgailua. Pertsona batzuek presio gutxi nabaritzen dute, eta beste batzuek sentikortasun handiagoa. Pautatutako erabilera eta profesionalak egiten duen doikuntzaren balorazioa dira erreferentziak. Ez aldatu jokoa lehenago presio gehiago bilatzeko. Ez estutu aparatua behin eta berriz haren eragina egiaztatzeko. Kezka baduzu, azaldu, baina sentsazio bakar batek ez du emaitza definitzen.
Erraz sartzen bada, hurrengo jokoa jar dezaket?
Ez aurreratu aldaketa zeure kabuz. Erosotasunak ez ditu tratamenduaren prozesu biologiko guztiak erakusten. Jarraitu eman dizuten data, eta kontsultatu erabileran etenak izan badira edo aparatua ez bada ondo egokitzen. Azkarrago aldatzeak ez du tratamendua lehenago amaitzea bermatzen. Aitzitik, kontrola zaildu dezake. Hurrengo faseari buruzko zalantza bat argitzea denbora luzez okerreko jokoa erabiltzea baino errazagoa izaten da.
Janari gogor guztiak saihestu behar ditut?
Lerrokatzaileak jateko kentzen direnez, ez dira beti aparatu finkoaren muga berak aplikatzen. Hala ere, lehen egunetako sentikortasunarekin gogorra murtxikatzea deserosoa izan daiteke. Aukeratu ondo eramaten dituzun testurak eta moztu pieza handiak. Lehengo koroa, enpaste edo beste esku hartze batek muga zehatzak baditu, errespetatu. Elikadura zure ahoaren egoerara egokitu behar da, ez tratamendu guztientzako arau bakar batera.
Zer egin hainbat orduz ahaztu baditut?
Jarri taldearekin harremanetan eta azaldu gutxi gorabehera zenbat denbora izan den, zein fasetan zauden eta aparatua oraindik ondo egokitzen den. Ez konpentsatu indar handiagoarekin eta ez pasa hurrengora zeure kabuz. Gertaera bakarra eta erabilera eskasa behin eta berriz gertatzea ez dira egoera bera. Azkar hitz egiteak errutina berrantolatzeko eta hurrengo urratsa irizpide klinikoekin erabakitzeko aukera ematen du.
Aho garbigarriarekin bakarrik garbi ditzaket?
Ez pentsatu aho garbigarri batek aparatuko metaketak kentzen dituenik edo materialarekin bateragarria denik. Produktu batzuek kolorea alda dezakete edo hondarrak utzi. Erabili zure lerrokatzaileetarako gomendatutako metodoa eta garbitu kaxa ere. Ahorako kolutorioak beste helburu bat izan dezake. Beharrezkoa den eta noiz erabili erabakitzea zure hortz zaintzaren barruan egin behar da, ez aparatua garbitzeko ordezko moduan.
Hotzeria badut edo lo egiteko arazoak baditut?
Egoerak pauta betetzea eragozten badizu, kontatu, batez ere lehortasun handia, ahotik arnastea edo goragale iraunkorrak badaude. Ez antolatu zure kabuz atseden luze bat edo erabilera sekuentzia berria. Arnasketa arazo garrantzitsu batek arreta medikoa behar du. Behin zailtasuna ezagututa, taldeak ortodontziari buruzko orientazioa eman dezake. Azaldu zer gertatzen den eta noiz, aparatua kentzea irtenbide bakarra dela aurrez erabaki gabe.
Lerrokatzaileak eta amaierako euskailua gauza bera al dira?
Ez dute funtzio bera. Lerrokatzaile aktiboek aurreikusitako mugimenduak egiten dituzte; erretentzio faseak lortutako posizioak mantentzen laguntzen du. Antzeko itxura duten aparatuak egon daitezke, baina helburua eta erabilera pauta desberdinak dira. Hasieratik komeni da ulertzea azken jokoa amaitzeak ez duela zaintza bukatzen. Galdetu erretentzioaz tratamendu osoa azaltzen dizutenean, etorkizuneko konpromisoa ere ezagutzeko.
Noiz eskatu behar dut laguntza hurrengo hitzorduari itxaron gabe?
Kontsultatu min handia edo gero eta handiagoa, lesioa egiten duen aparatu hautsia, doikuntza arazo nabarmena, hantura edo aparatua kentzeko ezintasuna badago. Azaldu arazoa eta saihestu etxeko konponketak. Ezpainak edo mingaina bat-batean handitzen badira eta arnasteko edo irensteko zailtasuna badago, bilatu premiazko arreta. Gainerako gertakarietan, kontaktu goiztiarrak erantzun egoki eta neurritsua antolatzen laguntzen du.



